پزشکی شخصی یا فرد محور (Personal Medicine)

پزشکی شخصی یا فرد محور (Personal Medicine)

به مجموعه ای از فعالیت ها و رویکردهای پزشکی، تشخیصی و درمانی اطلاق می شود که بر اساس آن ها بیماران بر اساس ویژگی ژنوم خویش طبقه بندی شده و اقدامات درمانی برایشان انجام می گیرد. هر چند این شاخه در حال گسترش از پزشکی قدمت چند هزار ساله داشته و گفته می شود به زمان بقراط باز می گردد اما تنها در سالهای اخیر بوده است که رویکرد فرد محور به تدریج در همه حوزه های پزشکی گسترش یافته اند. همان گونه که گفته شد محور رویکرد های پزشکی فرد محور بر شخصی سازی استوار است به این معنا که از آنجا هر فرد با افراد دیگر متفاوت است پاسخ بدن وی به محیط اطراف و نیز عوامل بیماری زا و درمانگر نیز متفاوت است.
در این راستا می توان با تعیین ژنوتیپ افراد در مورد حساسیت های دارویی امکان تعیین دقیق دز داروی تجویز شده با کمترین عوارض جانبی و بیشترین تاثیر درمانی را برای آنها داشت. و نیز در مواردی که ژنوتیپ فرد مستعد به یک اختلال خاص است امکان مداخله پزشکی قبل از بروز علایم بیماری امکان پذیر می باشد. 
 
 تست های بر پایه ژنتیک افراد
 
1. W-PM:تست بررسی پاسخ ژنتیکی فرد مصرف کننده به داروی وارفارین
2. Statin-PM:بررسی ژنتیکی حساسیت دارویی استاتین ها در بیماران مبتلا به هایپرکلسترومی (چربی خون بالا)
3. NPD-PM:بررسی ژنتیکی حساسیت دارویی  به داروهایضدالتهابیغیراستروئیدی، فنی تویین و داروهای درمان کننده دیابت نوع 2
4. Narcolepsy-PM :تست استعداد ژنتیکی ابتلا به اختلال نارکولپسی (اختلال خواب)
5. IS-PM :تست استعداد ژنتیکی ابتلا به سکته مغزی زودرس در بیمارانمصرف کننده وارفارین 
 
                              
 تست ژنتیکی پزشکی شخصی" W-PM" میزان متابولیسم داروی وارفارین در فرد مصرف کننده را با توجه به ژنتیک بدن وی مورد ارزیابی قرار می دهد. در این پنل از دوازده فاکتور موثر ژنتیکی بر متابولیسم وارفارین استفاده شده است. 12 موتاسیون از ژن های VKORC1، CYP2C9 و  CYP4F2که نقش در مسیرهای انعقادی دارند مورد بررسی قرار می گیرد و با توجه به ژنوتیپ فرد مصرف کننده مشخص می گردد که بیمار به چه میزان دز از داروی وارفارین نیاز دارد. برای مثال در صورتی که فرد مورد بررسی در جایگاه ژنی 1075از ژنCYP2C9*3 واجد آلل CC باشد نسبت به افراد معمولی 80درصد کاهش متابولیسم وارفارین داشته و یا اگر در این جایگاه ژنی آلل AC داشته باشد حدود 40 درصد کاهش در متابولیسم وارفارین خواهد داشت و در نتیجه پزشک معالج با توجه به این موضوع میزان دز وارفارین مصرفی بیماررا نسبت به افراد معمول جمعیت تنظیم خواهد کرد.
   
 
   
 
 
 تست ژنتیکی پزشکی شخصی (IS-PM ) ،استعداد  ژنتیکی ابتلا به سکته مغزی زودرس را در بیماری که وارفارین مصرف می کند مورد بررسی قرار می دهد. 
 
 تست ژنتیکی پزشکی شخصی" Statin-PM" پاسخ بدن به داروهای پایین آورنده چربی خون شامل Cerivastatin ,Atorvastatin و... را با توجه به ژنتیک بیمار می سنجد. در این آزمایش جایگاه ژنی موثر مورد بررسی قرار می گیرد. از آنجا که افراد با ژنوتیپ بیماری امکان واکنش های دارویی شدید دارند لذا توصیه می گردد قبل از تجویز این خانواده  دارویی جهش های این جایگاه ژنی در بیماران مصرف کننده بررسی گردد.
     
 تست ژنتیکی پزشکی شخصی"Narcolepsy-PM" :
نارکولپسی(Narcolepsy) به حمله‌های غیر قابل کنترل خواب در ساعات بیداری اطلاق میشود. در اکثر موارد، این حملات همراه با از دست دادن غیرمنتظره و موقت کنترل عضلات نیز می باشد که  نارکولپسی همراه با کاتالپسی(Cataplexy)اطلاق نامیده میشود.
نارکولپسی چهار علامت مهم دارد که شامل: حملات خواب روزانه، فلج خواب، توهم در شروع و پایان خواب و از دست دادن ناگهانی توان عضلانییا شل شدن ناگهانی عضلات می‌شود، دو نوع نارکولپسی وجود دارد: نوع ۱: نارکولپسی همراه با کاتالپسی است و نوع ۲:نارکولپسی بدون کاتالپسی است. 
                                                        
                                                              
نوع ۱ شایع‌ترین نوع این بیماری است. علامت کاتاپلکسی شامل کاهش ناگهانی تن عضلات است که منجر به احساس ضعف و از دست دادن کنترل عضلات می شود و می تواند از نظر شدت بین علائمی از احساس ضعف و بی حوصلگی تا غش کردن کامل بدن باشد.حملات نارکولپسی اغلب از طریق احساسات شدیدی مانند غافلگیری، خنده، یا خشم ایجاد می شود.تمایل به خواب تنها در موقعیت‌هایی که مناسب برای خوابیدن است محدود نمی‌شود و ممکن است تحت شرایطی مثل فعالیت‌های نشسته و یکنواخت، پس از خوردن غذای سنگین و حتی در شرایطی که فرد مشغول انجام وظایف پرتحرک است نیز رخ دهد.شیوع این بیماری در امریکا و کشورهای اروپایی1 مورد در 2000 نفر است؛ در مورد شیوع آن در ایران آمار دقیقی در دست نیست. اوج بروز سنی آن دهه دوم و سوم زندگی است؛ با این حال ممکن است شروع آن قبل از پنج‌سالگی و بعد از ۴۰ سالگینیز اتفاق بیافتد. نارکولپسی شایع‌ترین علت نورولوژیک خواب آلودگی بیش از حد روزانه است.
تست های ژنتیکی پزشکی شخصی، استعداد ژنتیکی ابتلا به اختلال نارکولپسی  (اختلال خواب) را در افرادی که زمینه خانوادگی این بیماری دارند مورد بررسی قرار می دهد. در این تست دو فاکتور موثر در این اختلال مورد بررسی قرار می گیرد.
                                                            
تست ژنتیکی پزشکی شخصی" NPD"آستانه تحمل دارویی به داروهای NSAID  ، فنی توئین و برخی داروهای پایین آورنده قند خون (درمان دیابت نوع 2)، را در فرد مصرف کننده با توجه به ژنتیک وی می سنجد. در این پنل تشخیصی از  5 فاکتور موثر ژنتیکی برای تشخیص آستانه تحمل دارویی فرد مصرف کننده دارواستفاده می شود.

 

کاربرد:تسکین درد والتهاب دراستئوآرتریت،آرتریت روماتوئید و یا اسپوندیلیت آنکیلوزان NSAID داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی
ایبوپروفن Ibuprofen  دیکلوفناک | ولتارن | Voltaren | Diclofenac آسکلوفناک Aceclofenac سلکوکسیب Celecoxib
ناپروکسن Naproxen ایندومتاسین Indometacin تنوکسیکام Tenoxicam پیروکسیکام Piroxicam
Acetaminophen Meloxicam lornoxicom valdwcoeib

 

@ Tolbutamide is an oral antihyperglycemic agent used for the treatment of non-insulin-dependent diabetes mellitus (NIDDM Glipizide is used with a proper diet and exercise program to control high blood sugar in people with type 2 diabetes Tolbutamide & Glipizide
An anticonvulsant that is used in a wide variety of seizures. It is also an anti-arrhythmic and a muscle relaxant Phenytoin