اهیمت تعیین توالی

اهیمت تعیین توالی

اهمیت تعیین توالی

توالی یابی DNA مقوله­ای نسبتاً جدید است که از دهه 1970 تا کنون مطرح شده است و مدام در حال پیشرفت و تکمیل است. بالا بودن اهمیت توالی یابی در زمینه­های مختلف علمی باعث شده تا متخصصان و محققان بسیاری که در حیطه ژنتیک مشغول به کار هستند، به دنبال پیدا کردن بهترین راه برای استفاده حداکثری از این علم جدید می­باشند. همین امر باعث شده در کنار ابداع روش­های جدید توالی یابی، کاربردهای متنوعی نیز از آن استخراج شود که همه این موارد کنار هم می­توانند به خوبی اهمیت تعیین توالی DNA انسان را نشان دهند.

شناخت توالی یابی برای آشنایی بیشتر با اهمیت آن

 

پیش از آن که بخواهیم درباره اهمیت تعیین توالی بیشتر بدانیم لازم است به طور کلی با مفهوم ژنتیکی توالی یابی DNA آشنا شویم.

ژنوم انسان یا سایر موجودات، متشکل از رشته­های زیادی با عنوان DNA است که خصوصیات و ویژگی­های موجود را معین می­کنند. در واقع ساختار خاص یک رشته DNA که در انسان­های مختلف یا گیاهان و جانوران گوناگون با هم متفاوت است، نشان دهنده ویژگی­های ژنتیکی آن انسان، گیاه یا جانور می­باشد. حال لازم است بدانیم این ساختار چگونه است. DNA از چهار نوع نوکلئوتید یا باز تشکیل شده که با ترتیبی مختص به خود کنار هم قرار می­گیرند. این چهار نوکلئوتید که آدنین، سیتوزین، گوانین و تیمین نام دارند معمولاً به طور اختصاری و به ترتیب با حروف A، C، G و T نشان داده می­شوند. اهمیت توالی یابی در واقع در اهمیت تشخیص چیدمان این بازها کنار هم است. تعیین توالی این نوکلئوتیدها در DNA نشان دهنده ویژگی­های ژنتیکی آن و البته آسیب­ها و جهش­های احتمالی است.

توالی یابی طی نزدیک به 50 سال تحت تحقیقات مفصل قرار گرفته به طوری که امروزه، توالی یابی سانگر، توالی یابی نسل جدید، توالی یابی کل ژنوم و توالی یابی اگزوم به عنوان پرکاربرد ترین روش­های تعیین توالی شناخته می­شوند که هر کدام در شرایطی خاص و با توجه به صلاحدید پزشک یا متخصص مربوطه برای هدف­های مختلف مورد استفاده قرار می­گیرد. آن چه مهم می­شود این است که کاربرد وسیع نتایج حاصل از آزمایشات توالی یابی DNA در موجودات مختلف اعم از انسان، گیاه یا جانور، اهمیت توالی یابی را به خوبی به ما می­شناساند.

چرا توالی یابی DNA  اهمیت زیادی دارد؟

 

همانطور که گفتیم تعیین توالی متدی نسبتاً جدید است که توسط علم ژنتیک به جامعه علمی جهان معرفی شده است اما نمی­توان کاربرد و اهمیت این متد را تنها در حیطه ژنتیک جای داد. بسیاری از دانشمندان علم پزشکی، علوم بیوتکنولوژی و البته زیست شناسی همگی در طی سال­های گذشته از توالی یابی برای انجام مهم­ترین تحقیقات علمی خود استفاده کرده اند. حتی پای تعیین توالی DNA به علوم و تحقیقات جنایی نیز باز شده است. اما اهمیت تعیین توالی فقط در زمینه تحقیقات و پژوهش نیست. مهم­تر از آن، به کار گیری این متد در تشخیص بالینی و حتی پیگیری بیماری­های مختلف انسان است. با توالی یابی می­توان ناقل بودن یک فرد به یک بیماری خاص را تشخیص داد، جهش­ها و آسیب­هایی که متوجه ژن انسان است را تعیین کرد و کم و کسری­های موجود در نوکلئوتیدهای موجود در ساختار DNA را به خوبی شناسایی کرد. تمام این موارد می­توانند منجر به شناخت به موقع بیماری­ها و در نتیجه رسیدگی و درمان مؤثر آن­ها شوند. به همین دلیل است که در روزگار جدید که آمار بیماری­های ژنتیکی رو به افزایش است، اهمیت تعیین توالی در شناخت آسیب­های ژنتیکی مورد توجه قرار می­گیرد.

البته استفاده مؤثر از این علم جدید در علوم زیست شناسی و بیوتکنولوژی نیز به نوبه خود می­تواند کمک شایانی به پیشبرد تحقیقات کاربردی و در نتیجه پیشرفت علوم مختلف نماید که در ادامه می­تواند به بهبود سلامت زندگی انسان­ها نیز منجر گردد.

 

برچسب ها: اهیمت تعیین توالی ,

نظر خود را بنویسید